Yaranebam.org - BAM IRAN

سمینار چارچوب برنامه همکاری تشکلهای غیردولتی در بم

برگزار کنندگان: موسسه همیاران غدا و خانه تشکلهای غیردولتی کرمان

با حمایت و همکاری: استانداری کرمان - موسسه MALTESER از آلمان - دفتر GTZ آلمان در ایران - موسسه مشیز حضرت زهرا

تهیه کننده گزارش: فرشته شریفی با همکاری حسام الدین نراقی - موسسه همیاران غدا

طی روزهای 30 و 31 خردادماه دبیرستان دخترانه ریحانه شهر کرمان پذیرای تعدادی از تشکلهای غیردولتی داخلی و خارجی و نمایندگانی از سازمانهای بخش خصوصی، دولتی و شورای شهر بم و نمایندگان آژانسهای UNICEF و UNDP بود. این نشست در راستای توانمندسازی و ظرفیت سازی تشکلهای غیردولتی محلی بم در قالب قرارداد منعقده مابین تشکل آلمانی MALTESER و خانه تشکلهای کرمان و با مشاوره و همکاری فنی موسسه همیاران غدا و همکاری استانداری کرمان، موسسه مشیز حضرت زهرا و راهبری و تسهیلگری آقای دکتر خسرو سعیدی نماینده دفتر همكاريهاي اقتصادي ايران و آلمان (GTZ)، با هدف تلاش در جهت ایجاد هماهنگي بیشتر مابین بخشهای دولتي و غیردولتی داخل و نهادها و سازمانهاي بين المللي به منظور تهیه خطوط و چهارچوب برنامه همكاري نهادهاي مدني در فاز سازندگي و احيا بم و توانمند كردن مردم برگزار گردید.

در کنار این هدف کلان تعدادی اهداف اختصاصی نیز تعقیب می گردید که عبارت بودند از:

سخنرانان این سمینار؛ آقايان تاجيك مدیرکل امور اجتماعی استانداری کرمان، آقای دکتر اسماعیلی ریاست محترم شورای شهر بم، آقای علی شمسی نیا رئیس خانه تشکلهای غیردولتی کرمان، آقای محمدباقر نمازی از موسسه همیاران غدا، خانم دكتر اخلاص پور محقق در زمینه مسائل تشکلهای غیردولتی استان کرمان، خانم دکتر ویکتوریا كيان پور نماينده و مدیر طرح های عمرانی بازسازی و مدیریت ریسک UNDP، آقاي رضا فيض زاده نماينده و کارشناس UNICEFمستقر در بم، آقاي وحید سيد جعفري دبير شبكه زيست محيطي استان كرمان، خانم عطار نژاد رئيس كميسيون بانوان استانداري ومشاور استاندار در امور زنان، آقاي سیدعقیل عارفي به نمایندگی از تشکلهای بم، خانم دکتر بنی واهب از انجمن حمایت از بیماران روانی، آقاي خسرو محمودي نماينده شوراي هماهنگي امور بحران - شهاب- از تهران، آقای طالبي نژاد نماينده کمیسیون فرهنگی شوراي شهر تهران که به نمایندگی از شورای کلان شهرها در جلسه حاضر بودند و هر یک نسبت به بیان مسائل و دیدگاههای خود و سازمانهای مطبوع در خصوص وضعیت منطقه بم پرداختند.

برای تحقق اهداف اختصاصی این سمینار شرکت کنندگان با حضور در 5 گروه کاری با موضوعات: محیط زیست، کودکان، زنان، جوانان و گروههای توان خواه، نسبت به تهیه و تکمیل فهرستی از اطلاعات مربوط به تشکلهای حاضر در گروههای کار و فعالیتهای انجام شده از زمان وقوع زلزله در منطقه بم، موفقیتها، نیازها، مشکلات و تجربه های کسب شده در این راه، سیستم و ساختار تصمیم گیری در داخل این تشکلها برای تهیه برنامه ها و همچنین ارائه راهکارها و برنامه های پیشنهادی برای رفع مشکلات مشترک در گروهها پرداختند.

در ادامه این گزارش؛ متن سخنرانی و مطالب بیان شده توسط سخنرانان، فهرست حاضرین به همراه نتایج حاصله در گروهها کار پنج گانه ارائه میگردد.

نخستین سخنران مراسم افتتاحیه، آقاي تاجيك مدیرکل امور اجتماعی استانداری کرمان بودند که از تلاشهای آقایان شمسي نيا ریس خانه تشکلهای کرمان و همكاري علمي آقاي پروفسور خسرو سعيدي رئيس دفتر همكاريهاي اقتصادي ايران وآلمان و موسسه همیاران غدا قدرداني نموده و با تاكيد بر این موضوع که كارهاي بسيار ارزنده اي توسط تشكلهاي غيردولتي به خصوص خيريه های کرمان، تهران ومشهد و همچنن ساير نقاط براي مردم زلزله زده بم در مراحل امداد و درحال حاضر در كارهاي سازندگي صورت گرفته است که متاًسفانه اين كارهاي بسيار ارزنده به صورت صحيح مستند سازي نشده تا اطلاعات آن در اختيار همگان قرار گيرد . ایشان همچنین با بیان این مطلب که فاجعه بم در كنار خود فرصت بزرگي را از نظر تهيج مردم كشورمان به خصوص ايرانيان مقيم خارج از كشور بوجود آورده به سياست دولت مبنی بر حمايت وتشويق اینگونه حركتهاي مردمي نیز اشاره نموده و در همين راستا از همكاري نهادهاي مدني، سازمانهای بين المللي و آژانسهاي سازمان ملل استقبال و با اشاره به فرصت بدست آمده بر این موضوع تاکید نمودند که در این برحه زمانی باید علاوه بر ارائه خدمات به مردم بم، تعامل وتبادل دانش از دنيا به ايران و از ايران به دنيا نیز صورت گيرد. ایشان همچنین با اشاره به برنامه استانداري در خصوص برگزاری اجتماع بزرگي به منظور قدرداني از دست اندركاران جهاني كه به ايران آمده ومنشاً خدمات مفيدي بوده اند اشاره و با تاكيد بر موضوع تامين مسكن براي گروههاي آسيب پذير در برنامه های دوره جديد سازندگي با اظهار اميدواري بر همكاري تشكلهاي غيردولتي استان كرمان وساير تشكلها ونهادهاي بين المللي و دولت شاهد نتايج پابرجايي در آینده خواهیم بود.

سخنران بعدي سمينار آقاي دكتر اسماعيلي رئيس شوراي شهر بم بودند، ایشان در اظهارات خود عنوان كرد نبايد اجازه داد احساسات وهيجان برعقل غلبه كرده و منجر به بی توجهی به نيازهاي اساسي مردم گردد. در اين زمينه ايجاد هماهنگي بين تمامي دستگاههاي غيردولتي، دولتي و بين المللي لازم دانسته و با نگرانی از این موضوع که اين هماهنگي تا كنون بوجود نيامده و به دلیل این ناهماهنگی، كارهاي موازي بسياري صورت گرفته است . وي ضمن تاكيد بر رعايت عدالت، بازسازي روحي مردم را قبل از هر كار ديگر مهم دانسته واظهار داشت اكنون كه در ابتداي بازسازي هستيم ميتوان از اشتباهات انجام شده درس گرفت وآنها را جبران كرد.

سومین سخنران مراسم افتتاحیه آقاي شمسي نيا رئيس خانه تشكلهاي غير دولتي كرمان بودند که گزارشی جامع از فعاليتهاي انجام شده توسط اين خانه و تشكلهاي عضو آن براي شركت كنندگان در سمينار ارائه نمود.

در ادامه اين مراسم آقاي محمدباقر نمازي از مؤسسه همياران غدا توضيحاتی كوتاه در رابطه با گزارش تهیه شده توسط خانم دكتر اخلاص پور در خصوص وضعيت تشكلهاي غير دولتي فعال در بم كه با همكاري سازمان بین المللی OXFAM و مؤسسه همياران غدا تهيه شده است ارئه كردند. ایشان با تاكيد بر ضرورت تعيين و بکارگیری هرچه سریعتر ظرفيتهاي موجود محلی که دارای پشتوانه عظیم حضور نيروهاي مردمی بم نیز می باشند اشاره کرده و گزارش خانم دكتر اخلاص پور را بیان کننده این وضعیت و ارائه دهنده این تصوير برشمرده.

دیگر سخنران جلسه خانم دکتر ویکتوریا كيان پور نماينده و مدیر طرح های عمرانی بازسازی و مدیریت ریسک UNDP در سخناني ديدگاههاي این نهاد درباره نقش سازمانهاي جامعه مدني و فعاليت آنها در بخش مدیریت بحران را خاطر نشان ساختند.

در بخش دیگری از مراسم روز اول نمايندگان شش محور شركت كننده در نشست (محیط زیست، زنان، کودکان، جوانان، گروههای توان خواه و خیرین) گزارشي از فعاليتهاي شبكه های خود در منطقه بم ارائه به شرکت کنندگان كردند.

در ابتدا آقاي وحید سيد جعفري دبير شبكه زيست محيطي استان كرمان گزارش فعاليتهاي اين شبكه در زلزله اخير بم را به حاظرین ارائه كردند. ايشان در سخنانی به پروژه بررسي وشناخت اثرات زيست محيطي زلزله بم با مشاركت مردم بم در حفظ محيط زيست اشاره و اهداف خرد اين پروژه را که شامل دست يابي به سيماي زيست محيطي بم قبل وبعد از زلزله، حفظ واحياء زيست بوم باغ شهر بم از طريق مردم وتدوين تجربه ارزيابي زيست محيطي پس از زلزله ميباشد بیان نموده.

دومین سخنران این بخش خانم عطار نژاد رئيس كميسيون بانوان استانداري ومشاور استاندار در امور زنان بودند ایشان با بيان این موضوع که امروزه زنان با راه يافتن به جامعه مسئوليتهاي خود را به خوبي درك كرده اند اظهار داشت.80% از اولين گروههاي كمك كننده در حادثه زلزله بم زنان بوده اند. سپس نيازها ومشكلاتي را كه مردم و از جمله زنان بم در حال حاضر درگير آن هستند برای حاظرین برشمرده كه از آن جمله ميتوان به مشكلات سكونتي، بهداشتي، معشيتي، اوقات فراغت و اشتغال زايي اشاره كرد. وي افزود مخروبه هاي شهر بم مفاسد اجتماعي را در اين منطقه افزايش داده است. ايشان اظهار داشتند كه كميسيون بانوان استانداري برنامه اي را براي توانمند سازي بانوان بمي طرح ريزي كرده كه به زودي به مرحله اجرا در خواهد آ‎مد . همچنين پر كردن اوقات فراغت بحث مهمي است كه بايد به آن بيش از پيش توجه شود .در اين رابطه ايجاد مشاغل زود بازده از اهميت خاصي برخورداراست زيرا افراد ميتوانند نتيجه كار خود را ببينند و درآمدي نيز داشته باشند. ايشان با اعلام آنكه قرار است در زميني به مساحت4200 متر مربع مجتمعی فرهنگي ايجاد گردد از سازمان جهاد كشاورزي وصنايع دستي كه براي ايجاد كلاسها و آموزش اعلام آمادگي كرده اند تشكر نموده و با تاكيد بر این موضوع كه7% از كل بودجه به امور زنان اختصاص يافته است و بايد براي برطرف كردن كمبود هاي زنان در بم برنامه ريزيهاي كلي انجام پذيرد تا بخشي از آن صرف بهبود وضعيت زنان در بم گردد. خانم عطار نژاد همچنين از پروژه هايي كه سازمان بهداشت جهاني براي زنان تعريف نموده است به عنوان نقطه عطفي در فعاليتهاي بهبود و بازسازي نام برده و می افزاید كه سازمان بهزيستي نيز كمكهاي شاياني به آسيب ديدگان ناشي از حادثه زلزله نموده است.

خانم دکتر رویا اخلاصي پور نماينده تشكلهاي غير دولتي كودكان در بم سومین سخنران این بخش در جمع مدعوين حاضر در سمينار با اعلام آنكه 17 تشكل با هدف كودكان در شهرستان بم فعاليت ميكنند افزود: 8 تشكل به طور خاصي به امر كودكان اختصاص دارد و در بخشهای آموزش مراقبان كودك به طور اعم 7 تشكل برنامه هايي را اجرا و يا در دست اقدام دارند همچنین 2 تشكل ديگر نيز امور سرپرستي فرزندان فاقد سرپرست را پيگيري مي نمايند که فعالیت این موسسات به صورت خيريه می باشد. همچنین تعدادي از تشكلها اقدام به توزیع مقداري كالا براي كودكان این مناطق نموده اند.

خانم اخلاصي پور با اشاره به امر آموزش، نگهداري و ايجاد مراكز تفريحي، برنامه آينده تشكلهاي كودكان را آموزش مراقبان كودك و ساخت مراكز آموزشي عنوان و همچنين با بیان این موضوع که هيچ اطلاعي از وضعيت حقوقي بچه هاي فاقد سرپرست كه نزد خانواده هاي درجه 2و 3 خود نگهداري ميشوند در دست نيست، پیشنهادی مبنی بر جایگزینی فعالیتهای ديده بانی حقوق كودكان توسط انجمن حمايت از حقوق كودك به جاي فعاليتهاي آموزشي ارائه دادند. ایشان نیز از بهزيستي استان به عنوان بهترين نهاد دولتي كه با تشكلهاي غير دولتي در منطقه همكاري مستمر دارد ياد كرده. آنچه كه در سخنان نماينده تشكلهاي فعال در زمینه كودكان حائز اهميت بسيار ميباشد، بحث كودكان گمشده بود که با توجه به نامعلوم بودن سرنوشت این کودکان ایشان پيشنهاد آموزش دقيق ورود در مواقع بحراني در رابطه با كودكان و همچنين انتقال اطلاعات جامع را ارائه نمودند.

آقاي سیدعقیل عارفي به نمایندگی از تشکلهای بم گزارش كوتاهي از وضعیت تشكلهاي جوانان در بم ارائه كرده و به گفته ايشان قبل از حادثه زلزله بم دو تشكل فعال در حوزه جوانان در شهر بم وجود داشته است مؤسسه نوباوران جوان بم و جمعيت سبز انديشان كوير. همچنين ايشان از برگزار كنندگان سمينار خواستند تا تدبيري جهت توانمندسازي اين دو مجموعه بينديشند.

خانم دکتر بنی واهب، مدیر عامل انجمن حمایت از بیماران روانی با بیان اهمیت توجه به مسائل روحی و روانی. اظهار داشتند اولین چیزی که در یک بحران تحت تاثیر قرار می گیرد و باید مورد توجه مورد توجه واقع شود روان بازماندگان از حادثه است. ایشان ابراز داشتند در حوادث ناگوار حداقل 80 درصداز بازماندگان دچار شُک بعد از حادثه می شوند که این شُک از یک هفته تا 40 سال ممکن است به طول انجامد. و حتی گاهی مواقع برنسلهای بعد نیز تاثیر خواهد گذاشت. ایشان پیشنهاد کردند برای کاستن از این مسئله کارها را بدست مردم بم و تشکلهای غیر دولتی بمی بسپریم. وی برنامه های آینده این انجمن را ایجاد 4 مرکز مشاوره در 4 نقطه شهر بم با کادری مشتمل بر روانپزشک، روان شناس، کار درمان گر و مددکار اجتماعی به منظور پذیرش روزانه بیماران با هدف جلوگیری از اختلالات روانی در آینده اعلام کرد و ادامه داد که این انجمن همچنین قصد دارد یک مرکز دائمی برای حداقل 100 بیمار مزمن روانی در بم ایجاد کند.

آقاي خسرو محمودي نماينده شوراي هماهنگي امور بحران - شهاب- از تهران در این جمع حضور داشتند و ایشان مهمترين عامل در بازسازي را توجه به مديريت مشاركتي هم ساز و متخصص ذكر كرد. به گفته ايشان بيش از 30 تشكل فعال در بم که اکثرا" از تهران تفاهم نامه اي را امضاء كرده اند و هدف از تشکیل این شورا آن بوده است كه در زمان وقوع بلاياي طبيعي بتوان بطور اصولي و منطقي وارد عمل شد. از پيشنهادات وي تشكيل تشكلهاي تخصصي در كرمان بود.

در سومین بخش از سمینار و پس از صرف ناهار، آقاي پروفسور سعيدي با بيان آنكه هدف اصلي اين سمينـار که روشن کردن نقش و برنامه تشکلهای غیردولتی در بم و به دست آوردن مكانيسم همـكاري بين تشكلهاي غيردولتــي، دولتي و بين المللي است ، اظهار داشتند زلزله بم دو پديده مهم را نشان داد:

سپس ایشان با بیان این موضوع که علیرغم تمام فعاليتهاي انجام شده، شاهد مشکلاتی در زمينه همكاري تشكلهاي غيردولتي هستیم برنامه دو روزه سمينار را در سه بخش : شناخت، درجه بندي و الويت بندي مسائل عنوان و ارائه راه كار در رابطه با مسائل بيان نموده، ارائه راه كارهاي سيستماتيك را راهي براي جلوگيري از ايجاد خطاهاي آينده دانسته و شفافيت در عملكرد و ارائه گزارش عملكرد را حائز اهميت برشمرد.

پروفسور سعيدي در رابطه با روش اجراي كارگاه در زمينه مسائل و مشكلات نهادهاي غيردولتي براساس محورهای همایش شرکت کنندگان را به حضور در 5 گروه كاري تشویق نموده و داوطلبين نیز براساس حوزه فعالیت تشکل متبوع و تمایل در 5 گروه: محیط زیست، زنان، کودکان، جوانان، خیرین و گروههای توان خواه ثبت نام و نخستین بخش کارگروهی سمینار با هدف شناسایی و گردآوری اطلاعات در خصوص برنامه ها و با هدف تهیه مشکلات پیش روی تشکلهای غیردولتی داخلی فعال در امر خدمت رسانی در بم آغاز بکار نمود. و مقرر گردید تا در دومین روز سمینار گزارشگر هر کارگروه نسبت به ارائه گزارش عملکرد و نتایج حاصله در داخل گروه مطالبی را برای حاظرین بیان نمایند.

پس از آغاز رسمی دومین روز سمینار، نمایندگان محورهای 5 گانه اقدام به ارائه گزارش نتایج حاصله در نشست گروههای کار به حاظرین کردند.

سپس آقاي پروفسور سعيدي اقدام به جمع بندی گزارشهای ارائه شده نموده و با اعلام اینکه شرکت کنندگان با توجه به مشكلات و مسائلي كه در كارگاه اول استخراج گردیده است ، مجددا" با حضور در همان گروههای پیشین اقدام به فهرست کردن مشکلات و ذکر برنامه و راه حل هاي پيشنهادي برای تحقق این برنامه نمایند و در جلسه عصر نیز با ارائه گزارش دیگر شرکت کنندگان را در جریان نتایج حاصله قرار دهند.

شرکت کنندگان پس از اتمام کار گروهی و صرف ناهار در ساعت 1.30 عصر مجددا" به سالن اجتماعات بازگشته و در آغاز این بخش آقاي رضا فيض زاده نماينده و کارشناس يونيسف مستقر در شهر بم اقدام به ارائه سخنرانی با موضوع آشنايي با صندوق كودكان سازمان ملل متحد در زمینه های ماموريت، سابقه فعالیت یونیسف در ایران و به خصوص شهر بم و فعاليت‌هاي انجام شده و جاري این نهاد در امر کمک رسانی و خدمت رسانی به ساکنان شهر به خصوص کودکان و همچنین نحوه‌ي همكاري با نهاد با تشكل‌هاي مدني به جمع حاضر ارائه نمود.

پس از صحبتهای آقای فیض زاده که به عنوان نماینده یونیسف از آغاز وقوع زلزله در این شهر مستقر بودند و انجام پرسش و پاسخ شرکت کنندگان در خصوص برنامه ها و چکونگی همکاری با این سازمان نوبت به آقای طالبي نژاد نماينده کمیسیون فرهنگی شوراي شهر تهران می رسد و ایشان با بيان آنكه جلسات كميسونهاي فرهنگي واجتماعي كلان شهرها (شامل 18 شهر بزرگ كشور و بم) هر ماه در يكي از شهرها اقدام به برگزاری جلسه اي می نمایند، با بیان نتایج و مصوبات یکی از جلسات آن شورا که در رابطه با زلزله بم در كرج برگزار گردیده بود، اظهار داشت. از طرف اجلاس تيمي انتخاب و به بم اعزام تا اقدام به تهیه گزارشي از وضعيت موجود منطقه نمايند و گزارشی در اجلاس اصفهان مطرح گردیده شامل: مشاهدات، مصاحبه با مردم، مصاحبه با مسئولين و مرور اسناد كتابخانه اي موجود با رويكردي فرهنگي و اجتماعي بوده است. اما آنچه كه از گزارش مذكور حاصل گرديد :

ايشان در پایان صحبتهایشان از تمامي تشکلهای حاضر در جلسه كه تجربياتي را در بم بدست آورده اند درخواست نمود تا در حوزه اجرايي وعملياتي از كمك اين گروه نيز بهره گيرند.

سپس گزارشگران گروههای کاری اقدام به بیان نتایج و برنامه های حاصل از کارگروهی صبح در خصوص مشکلات و برنامه های پیشنهادی نموده .

با ارائه گزارش کلیه محورها و جمع بندی مباحث طرح شده توسط آقای دکتر سعیدی و اتمام بخش مربوط به همکاری تشکلهای داخلی و مسائل مربوطه، مبحثی تحت عنوان فعالیت خانه تشکلهای غیردولتی کرمان و چگونگی فعالیت تشکلهای استان و نحوه مدیریت و همچنین انتخابات پیش روی این خانه مطرح گردید و در طی این زمان آقایان حسینی نسب از اداره کل امور اجتماعی استانداری کرمان، محمودی از سازمان بين المللي مهندسان بدون مرز ايران، زنگی آبادی از خیریه جلیلیه و آقایان نمازی از موسسه همیاران غدا و شمسی نیا رئیس خانه تشکلهای کرمان مطالبی را بیان نمودند که در اینجا به اهم این مطالب اشاره میگردد.

در آغاز مطالبی پیرامون كدهاي اخلاقي و هدف بیان آن را به جمع ارائه میگردد به این معنی که کد اخلاقی عبارت است از ملاك ها و معيارهای تعريف شده، تا هر عضو داوطلب تشكل بداند كه چه كار مي كند تا در نهایت خدشه ای به آبروي تشکل وارد نگردد. اهمیت این موضوع به حدی است که سازمان ملل نيز در برنامه های خود به آن اهميت ميدهد.

سپس آقاي پروفسور سعيدي خاطر نشان ساختند اگر چه كمك هاي مادي ومعنوي بسياري به بم سرازير شد ولي متاسفانه رابطه مناسبی بین منابع تجهیز شده و روشهای استفاده از آن برقرار نبوده و نتیجتا" مردم بم نتوانستند از آنچه که به آنان اختصاص داده شده بود استفاده مطلوب را ببرند. موازي كاريهاي بسياري صورت گرفت در نتيجه از نيروهايي كه به بم گسيل شده بود به خوبي استفاده نشد اگر بخواهيم جمع بندیي كلي داشته باشيم ميتوان گفت مديريت بحران به نحوه مطلوب وجود نداشت و متناسب با بحران نبود. ايشان اضافه كردند وقتي ميخواهيم زمينه مديريت را بهبود بخشيم بايد ببينيم چه منابع انسانی در اختیار داريم. ميتوانيم بگوييم ما كمبود متخصص نداريم، ما مديريت استفاده از تخصص ها را نداريم،

ايشان سپس در ادامه به نقش خانه تشكلها ي كرمان به عنوان هماهنگ كننده اشاره كرده و گفتند اين خانه مركزي است براي هماهنگي، كمك رساني، توانمند سازي و دیگر مواردی که نهادهاي فعال در بم. هدف عالي خانه، توانمند سازي مشاركتي نهادهاي مدني در جهت نيل به اهداف توسعه اي مردم و اهداف خرد اين خانه شامل، بهبود تداوم هماهنگي و همگرايي نهادهاي مدني در كرمان و در سطح ملي، كمك به برقراري و پايداري روابط و همكاري نهادهاي غيردولتي، دولتي و بين المللي بويژه در زمينه هاي اجرائي و تخصصي، كمك به بهينه سازي مديريت نهادهاي عضو و حفظ رسالت مردمي بودن نهادهاي جامعه، تقويت رعايت اصول اخلاقي، شفافيت و مردمي بودن نهادهاي جامعه مدني كرمان، ايجاد و بكار گيري شبكه و سيستم پايش و ارزشيابي مشاركتي در خانه تشكلها و نهادهاي عضو.

ايشان افزودند رسالت خانه تشكلهاي كرمان، رسيدن به اهداف همگرايي، توانمندسازي و بهبود فعاليت گروههايي كه براي خدمت به مردم كار مي كنند است و اعضاي خانه تشكلها بايد بدانند كه خانه مركز ثقل این فعالیتها می باشد. اين خانه، خانه همه نهادهاي كرمان است، بنابراين ما نبايد نسبت به بهینه سازی آنها بی تفاوت باشیم، بايد سعي كنيم با مشاركت در بهينه سازي اين نهاد بكوشيم زيرا به توانمندشدن خود ما كمك ميكند. راه كارهايي را كه ميتوان ارائه كرد شامل : ایجاد شبكه همكاري و هماهنگ سازي و شفاف سازي است

سپس در ادمه آقاي نمازي در بخش گامهاي آينده اظهار داشتند، خانه اي كه در بم بوجود مي آيد بايد مستقل باشد و همه براي توانمند سازي آن تلاش كنند و ارتباط آن با خانه تشكلهاي كرمان به صورت شبكه باشد. ايشان در ادامه افزودند اين فاجعه بزرگ براي رشد تشكلهاي جامعه مدني فرصت بوجود آورده است، فرصتي كه بايد حتماً از آن استفاده شود. ما سعي ميكنيم از تمامي نشستهايي كه تا بحال صورت گرفته است را مستند و منتشر كنيم كه براي دست اندكاران موقعيت هاي بحراني مورد استفاده قرار گيرد. تمامي مردم، ايرانيان مقيم خارج از كشور و نهاد هاي بين المللي بايد در اين راه كمك كنند. تهيه اين سند رعايت شفاف سازي ماست و همچنین در بازسازي خانه تشكلهاي كرمان آقاي پروفسور سعيدي به عنوان مشاور همكاري خواهند كرد. نقش شبكه ها و تشكلها در خانه تشكلها بايد معلوم شود، خانه تشكلهاي بم بايد ايجاد شود در حالي كه ارتباط شبكه اي با خانه كرمان دارد و استقلال آن نيز بايد كاملا“ حفظ شود ميثاق اخلاقي ما احترام، تعهد به شفافيت و ضوابط ديگر است .

در ادامه گزارش کار شرکت کنندگان در گروههای کاری پنج گانه: محیط زیست، کودکان، زنان، جوانان و گروههای توانخواه و آسیب پذیر به استحضار می رسد.

1 - در گـروه تشکلهای فعال در زمینه محیط زیست که با حضور 10 نفر شرکت کننده و تسهیلگری آقای سیدوحید سیدجعفری اطلاعات ذیل به دست آمد:

حوزه اصلي فعاليت این تشکلها در بم بیشتر در زمینه:

سيستم و ساختار تصميم گيري در شبکه محیط زیست با توجه به اينكه كليه تشكلهاي غيردولتي طرفدار محيط زيست استان عضوي از این شبكه مي باشند ساختار تصميم گيري كاملا به صورت مشاركتي بوده و علاقمندان در كميته هاي مختلف در مسائل تحقيقاتي، آموزشي، برگزاري كارگاه و همايشها شـركت مي نمايند .

مشكلاتی که اعضای این گروه به آن اشاره نمودند عبارت است از:

موفقيت هایی که اعضای این شبکه در زمینه کمک و خدمت رسانی به ساکنان بم به آن نائل گردیده اند عبارت است از:

در دومین روز نشست اعضای گروه محیط زیست براساس مشکلات فهرست شده، اقدام به تهیه جدولی شامل 3 مشکل موجود، پیامدهای حاصله از این مشکلات و ارائه برنامه و راهکارهای پیش رو در راه رفع مشکل موصوف نمودند. که در گروه کاری محیط زیست عبارت است از:

· مشکل 1 - مسئولين ومقامات دولتي وغير دولتي بومي در منطقه جنس تفكر شان مديريت بحران نيست ومفهوم مشاركت همه جانبه بين سازمانهاي دولتي وغير دولتي لحاظ نشده است.

پيامدها حاصل از این مشکل: الويتهاي تشخيص داده شده توسط همين مقامات متناسب با نيازهاي منطقه به نحو شايسته نباشد از جمله اسكان موقت وبحث تامين آب بهداشتي و آشاميدني وكشاورزي.

طرح و برنامه پیشنهادی با هدف رفع مشکل: شناخت و ارزيابي نيازهاي بازماندگان بومي بر حسب الويت نيازها از جمله اسكان دائم بومي – تامين آب آشاميدني، بهداشتي و كشاورزي.

و راه کار تحقق طرح و برنامه موردنظر: تشكيل كميسيون مشترك تشكلهاي غيردولتي و دولتي براي آمايش و ارزيابي زيست محيطي قبل از انجام طرح جامع بم و بروات.

· مشکل 2 - نبود منابع مالي براي انجام پروژه هاي پيشنهادي تشكلهاي مدني.

پيامدها حاصل از این مشکل: دستاورد كار گروه ها كه محصول تجربيات بومي، منطقهاي، فني واجرايي، براي رفع نابساماني، زيست محيطي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و... بوده ناديده گرفته مي شود و باعث كاهش انگيزه جهت مشاركت مي گردد.

طرح و برنامه پیشنهادی با هدف رفع مشکل: متمركز شدن منابع مالي و اعتباري در چهارچوب بانك مدني كه تنها در غالب پروژه هاي تخصصي متناسب با نياز منطقه حق برداشت دارد.

و راه کار تحقق طرح و برنامه موردنظر: تشكيل گروههاي ارزيابي پروژه متشكل از جامعه مدني، متخصص، سازمانهاي دولتي مربوط به جوامع بومي.

· مشکل 3 - عدم مديريت مسئولين دولتي و غيردولتي و توجه نكردن به مسائل زيست محيطي در امر باز سازي بم و اسكان موقت

پيامدها حاصل از این مشکل: آلوده كردن و تخريب زيست بوم ها در منطقه – دفن زباله در مكانهاي نامناسب مثلا“: تخليه زباله ها و نخاله هاي ساختماني در بستر رودخانه خواجه عسكر – آلوده نمودن سفره هاي آب زيرزميني از طريق دفن فاضلاب

طرح و برنامه پیشنهادی با هدف رفع مشکل: دست يابي به سيماي زيست محيطي بم در شرايط كنوني يا بحران – شناخت وضعيت چشم انداز و توسعه پايدار – رعايت نمودن ضوابط واستانداردهاي زيست محيطي – مكان يابي و استقرار صحيح صنايع و منازل مسكوني

و راه کار تحقق طرح و برنامه موردنظر: اجراي پروژه ارزيابي زيست محيطي با توجه به نياز مردم بم كميسيون مشترك دولتي و غيردولتي متخصص(زيست محيطي) براي پياده نمودن برنامه هاي جامعه وفر آيند باز سازي بم-ساخت سازه هاي اقليم گراي بوم نگر.

نام سازمان	تعداد اعضا	آغاز فعاليت در بم	حوزه اصلي فعاليت در بم	سيستم و ساختار تصميم گيري
انجمن حمايت از پرندگان 1376	100 عضو		- پيگيري مسائل زيست محيطي شامل بررسي بازيافت زباله - بررسي چگونگي آب آشاميدني - جلوگيري از آلوده شدن سفره هاي آب زيرزميني - بررسي زمين شناسي، خاك شناسي و آب شناسي	با توجه به اينكه كليه تشكلهاي غيردولتي طرفدار محيط زيست استان عضوي از این شبكه مي باشند ساختار تصميم گيري كاملا به صورت مشاركتي بوده و علاقمندان در كميته هاي مختلف در مسائل تحقيقاتي، آموزشي، برگزاري كارگاه و همايشــها شـركت مي نمايند .

انجمن امداد سبز 1377	150 عضو


جمعيت دوستداران زمين سبز 1378	100 عضو	دو ساعت بعد از زلزله

آواي طبيعت سبز1379	100 عضو

راه سبز1380	50 عضو

ديده بانان كوير لوت1380	50 عضو

دوستداران محيط زيست سيرجان 1380

آواي سبز رفسنجان1380
سازمان بين المللي مهندسان بدون مرز ايران 1362

مشكلات

نيازها

موفقيت ها

تجربيات كسب شده

- همكاري ننمودن بعضي از ارگانهاي دولتي.

- نبود جاي مناسب براي استقرار در بم با وجود داشتن چادر در بم.

- نداشتن منابع مالي معتبر در خصوص اجراي بعضي مسائل زيست محيطي حساس منجمله اجراي طرح بازيافت زباله در بم و قانع نشدن گروههاي كمك كننده ملي و بين المللي.

نبودن فضاي پاكيزه كه اين خود باعث اثرات سوء بر روي افراد شده و دليل مهمي براي افسردگي خواهد بود

- با وجود منابع مالي معتبر مي توان خيلي از خواسته هاي مردم بم در خصوص بهداشت محيط منطقه ( علي الخصوص بازيافت زباله ) را اجرا نمود.

- جلوگيري از آلوده شدن سفره هاي آب زير زميني.

- تامين آب آشاميدني از 100 كيلومتري بم در بسته بنديهاي مناسب.

براي دست يافتن به نكات بالا تقويت روح و روان و سلامت روان افراد از مهمترين نكات بود.

- امداد رساني.

- كمك رساني.

- شناسايي افراد نيازمند و تحت سرپرستي قرار دادن آنان به مدت يك ماه.

- ارايه پروژه هاي پيشنهادي ارزشيابي به دفتر سازمان ملل.

- برقراري ارتباط مناسب با خانه تشكلهاي استان

- بوجود آمدن يك تيم قوي مشاركتي ، تخصصي در خصوص مسائل زيست محيطي از تجربيات كسب شده در مدت 5 ماه كار بر روي مسائل بم.

چالشها(مشكلات)	پيامدها	اهداف	راه كارها
- مسئولين ومقامات دولتي وغير دولتي بومي در منطقه جنس تفكر شان مديرييت بحران نيست ومفهوم مشاركت همه جانبه بين سازمانهاي دولتي وغير دولتي لحاظ نشده است	- الويتهاي تشخيص داده شده توسط همين مقامات متناسب با نيازهاي منطقه به نحو شايسته نباشد از جمله اسكان موقت وبحث تاًمين آب بهداشتي و آشاميدني وكشاورزي	- شناخت وارزيابي نياز هاي بازماندگان بومي بر حسب الويت نيازها از جمله اسكان دائم بومي – تامين آب آشاميدني و بهداشتي و كشاورزي	- تشكيل كميسيون مشترك تشكلهاي غيردولتي ودولتي براي آمايش و ارزيابي زيست محيطي قبل از انجام طرح جامع بم وبروات.
- نبود منابع مالي براي انجام پروژه هاي پيشنهادي تشكلهاي مدني	- دستاورد كار گروه ها كه محصول تجربيات بومي ، منطقهاي، فني واجرايي،براي رفع نابساماني، زيست محيطي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و... بوده ناديده گرفته مي شود و باعث كاهش انگيزه جهت مشاركت مي گردد.	- متمركز شدن منابع مالي و اعتباري در چهار چوب بانك مدني كه تنها در غالب پروژه هاي تخصصي متناسب با نيياز منطقه حق بر داشت دارد	- تشكيل گروههاي ارزيابي پروژه هاي متشكل از جامعه مدني متخصص، سازمانهاي دولتي مربوط به جوامع بومي
- عدم مديريت مسئولين دولتي و غير دولتي وتوجه نكردن به مسائل زيست محيطي در امر باز سازي بم واسكان موقت	- آلوده كردن و تخريب زيست بوم ها در منطقه – دفن زباله ها در مكانهاي نا مناسب مثلا“ تخليه زباله ها ونخاله هاي ساختماني در بستر رودخانه خواجه عسكر – آلوده نمودن سفره هاي آب زيرزميني از طريق دفن فاضلاب	- دست يابي به سيماي زيست محيطي بم در شرايط كنوني يا بحران – شناخت وضعيت چشم انداز و توسعه پايدار – رعايت نمودن ضوابط واستانداردهاي زيست �