سمينار گسترش همكاري تشكل هاي غيردولتي ملي با سازمان هاي بين المللي

 هفتم و هشتم مرداد ماه 1383

استان كرمان- شهرستان بم - ارگ جديد - تالار پرستو

تهيه كننده گزارش: فهيمه سوهاني - موسسه همیاران غدا

**********************************************************

خلاصه گزارش:

سمينار بررسي همكاري سازمان هاي غير دولتي ملي و بين المللي  در تاريخ هفتم و هشتم مرداد ماه 1383 در سالن پرستو، ارگ جديد ـ شهرستان بم و با حضور 70 نفر از نمايندگان تشكل هاي غير دولتي ملي و بين المللي و برخي از مسئولين دولتي از كرمان، بم و تهران برگزار شد. در اين سميناركه از سوي خانه تشكل هاي كرمان و موسسه همياران غدا و با حمايت استانداري كرمان ، سازمان Maltezer ، Mercy Corps و GTZ  تشكيل شد، شركت كنندگان  به بررسي وضعيت موجود در شهر بم و ارائه مكانيزم هاي همكاري با سازمان هاي بين المللي پرداختند.

مقدمه:

پس از وقوع زلزله در شهر بم، نهاد ها و سازمان هاي مختلف بين المللي و تشكل هاي غير دولتي محلي نقش عمده اي را در خدمات رساني به آسيب ديدگان به عهده داشتند. اعضاي خانه تشكل ها نيز به همراه ديگر ياران جامعه مدني در ايجاد ارتباط و بهره گيري از فرصت هاي موجود تلاش نموده تا نقش موثري ايفا نمايد.

موسسه همياران غدا نيز سازماني است كه به عنوان يك موسسه مردمي، داوطلب، غير انتفاعي، غير سياسي و مستقل در زمينه هاي زير فعاليت مي كند:

• توانمندسازي مردم، جامعه مدني و سازمان هاي غير دولتي در زمينه ارتقا دانش ، مهارت، ترويج و پژوهش

• تقويت همكاري ملي و بين المللي

•  ايجاد محيط مناسب براي فعاليت سازمان هاي غير دولتي

• ارائه الگوهاي عملي مردم محور

با توجه به اينكه يكي از بخش هاي تامين كننده كمك درزمينه هاي مختلف، نهاد ها و سازمان هاي بين المللي مي باشند، با نظر مشورتي و حمايتي استانداري كرمان، خانه تشكل هاي كرمان و موسسه همياران غدا و پس از برگزاري نشست تشكل هاي داخلي در خرداد ماه، دومين نشست همكاري سازمان هاي غير دولتي داخلي و خارجي در شهرستان بم برگزار شد.

هدف:

 اين گزارش به منظور ثبت و نگهداري نتايج بدست آمده از نشست و نيز استفاده از آن در بهبود برنامه هاي آتي موسسات غير دولتي فعال در بم تهيه شده است.

بخش اول ـ گزارش توصيفي

الف) اهداف سمينار

• بررسي و تشخيص برنامه ها و فعاليت هايي كه با توجه به نيازسنجي هاي مختلف از ديدگاه نهادهاي غيردولتي و بين المللي داراي اولويت مي باشد. از طريق:

1. بررسي و تحليل مشكلات و چالش هاي محوري حوزه فعاليت هاي مشترك در فرآيند بازسازي بم و پيشنهاد استراتژي هاي لازم براي نيل به اهداف محوري در بازسازي بم.

2. شناخت مكانيزم ها و ساختار همكاري و هماهنگي بين نهادهاي ملي و بين المللي، دولتي و غير دولتي.

3. بكارگيري توانمندي تشكل هاي غير دولتي ملي و بين المللي در زمينه هاي مديريت، شناسايي و انتخاب هدف،‌ تدوين استراتژي كاربردي و پايش و ارزشيابي براي پيشبرد برنامه هاي مشترك در بازسازي بم.

4. بررسي و انتخاب زمينه هاي همكاري بر اساس شناخت از نيازها و ظرفيت هاي موجود.

ب)برگزار كنندگان و همكاران

خانه تشكل هاي كرمان و موسسه همياران غدا به عنوان برگزار كنندگان اصلي سمينار مي باشند و همكاران داخلي و خارجي نيز در اجراي اين برنامه همكاري داشته اند.

همكاران داخلي: استانداري كرمان، دفتر هماهنگي سازمان هاي غيردولتي مستقر در بم، فرمانداري بم، شوراي شهر و معتمدين محلي بم، شهرداري بم، سازمان هاي غير دولتي محلي و ملي مستقر در شهر بم و نمايندگان بخش خصوصي.

 همكاران بين المللي: نمايندگان سازمان هاي GTZ ,UNICEF, UNDP, MALTEZER   MERCY CORPS  و همچنين آقاي پروفسور خسرو سعيدي از سازمان GTZ تسهيل گري كلي برنامه را به عهده داشتند.

ج)موضوعات گروه هاي كاري و تسهيلگران

در بخش كار گروهي اين سمينار، شركت كنندگان با توجه به زمينه فعاليت سازماني خود در يكي از گروه هاي جوانان ( به تسهيلگري خانم فهیمه سوهاني)، كودكان (به تسهيلگري خانم ها گلزار خيلتاش و فرناز اخباري)، زنان ( به تسهيلگري خانم شهلا اختري)، زيست محيطي( به تسهيلگري آقاي حسام الدین نراقي) و خدمات اجتماعي (به تسهيلگري خانم سرور شريفي) مشغول به كار شدند.

د)شركت كنندگان در كارگاه

با توجه به نقش سازمان هاي غيردولتي ملي و بين المللي فعال در بم، از تمامي اين سازمان ها جهت شركت در سمينار دعوت به عمل آمد. لازم به ذكر است دعوت از سازمان هاي غيردولتي  بين المللي توسط سازمان UNICEF انجام پذيرفت. اسامي سازمان هاي شركت كننده در بخش پيوست آمده است.

بخش دوم  -  شرح فعاليت ها

روز اول

جلسه اول ـ افتتاحيه

در بخش افتتاحيه سمينار، آقايان دكتر اسماعيلي (رئيس شوراي شهر بم)، باقري زاده (شهردار بم)، امامي (دبير برنامه كرمان 85)، شمسي نيا (رئيس خانه تشكل هاي كرمان)، حافظي فر(معاون مركز توانمندسازي سازمان هاي غيردولتي وزارت كشور) و نمازي (از موسسه همياران غدا) سخنراني نمودند.

جلسه دوم ـ گزارش نمايندگان سازمان هاي غيردلتي بين المللي و محلي بم

دراين بخش آقاي افشين پارسي نماينده سازمان يونيسف درمورد تعهدات اين سازمان در زمينه ارتقاء كيفيت آموزش در شهر بم پس از زلزله مطالبي را عنوان نمودند. همچنين آقاي شهريار رحماني نماينده سازمان Mercy Corps نيز در مورد فعاليت هاي اين سازمان پس از زلزله در شهر بم و لزوم همكاري با شركاي ملي و بين المللي در جهت ارائه خدمات در بم سخنراني كردند. در پايان اين بخش آقاي علي پورمنعمي نماينده بنياد توسعه اجتماعي شهرستان بم به نمايندگي از سوي تشكل هاي محلي بم ديدگاه اين تشكل ها را در زمينه فعاليت هاي سازماني مطرح نمودند.

جلسه سوم ـ بيان اهداف كارگاه و گروهبندي

در اين بخش آقاي پروفسور سعيدي، تسهيلگر اصلي سمينار در مورد اهداف و برنامه كاري سمينار توضيحاتي را ارائه كردند. همچنين ايشان با توجه به خروجي هاي مدنظر در سمينار، روش كار گروهي در روز اول را مطرح نمودند. در ادامه اين بخش شركت كنندگان بر اساس زمينه كاري سازماني خود در يكي از گروه هاي كاري ثبت نام كردند.  در پايان اين بخش تعدادي از شركت كنندگان نقطه نظرات خود را پيرامون اهداف سمينار مطرح كردند.

جلسه چهارم ـ گروه هاي كاري

شركت كنندگان در هر گروه با توجه به زمينه كاري و گروه مخاطب خود، به روش جمع آوري كارت وضعيت موجود را مورد بررسي قرار دادند. سپس مشكلات مطرح شده   طبقه بندي شد و متناسب با هر مشكل، هدف و استراتژي نيل به اهداف بيان شد. در پايان كار گروهي،‌ شركت كنندگان  مكانيزم هايي را جهت همكاري سازمان هاي ملي با سازمان هاي بين المللي در جهت رسيدن به شرايط مطلوب عنوان شده درگروه پيشنهاد دادند.

بخش دوم  -  شرح فعاليت ها

روز دوم

جلسه اول ـ سخنراني خانم فرامرزيان (معاون مدير كل امور اجتماعي وزارت كشور)

در اين بخش سركار خانم فرامرزيان ضمن بيان اهميت حضور سازمان هاي غير دولتي در كشور اظهار داشتند كه حوزه دولت معتقد است كه سازمان هاي غير دولتي با وجود فعاليت هاي زيادي كه انجام مي دهند از انسجام كافي برخوردار نيستند. همچنين ايشان ابراز داشتند كه با وجود اينكه برخي از دستگاه ها اعلام مي كنند كه اين تشكل ها بازخورد مناسبي ندارند، ما اين مساله را قبول نداريم و معتقديم اين سازمان ها خصوصا در امر بازسازي مي توانند با تسهيلگري دولت مشكلات خود را برطرف نمايند و گام هاي موثري بردارند

جلسه دوم -‌ ادامه كار گروهي

در اين بخش گروه هاي كاري تشكيل شده در روز اول، به ادامه كار خود و تكميل چارت مورد نظر پرداختند.

جلسه سوم ـ گزارش فعاليت هاي سازمان هاي بين المللي در بم

در بخش سوم از برنامه روز دوم سمينار، نمايندگان سازمان هاي UNDP و WHO در مورد    فعاليت هاي انجام شده اين سازمان ها پس از بروز زلزله در شهر بم گزارشي را ارائه دادند. همچنين پيشنهاداتي توسط نماينده سازمان WHO مطرح شد. در ادامه اين بخش آقاي لطفعلي زاده (نماينده ستاد ارتباطات و تصوير فرانسه) ضمن معرفي گروه SOSBAM  ، توضيحاتي پيرامون راه كارهاي بازاريابي براي سازمان هاي غير دولتي ارائه كردند.

جلسه چهارم ـ ارائه نتايج كار گروهي

نمايندگان گروه هاي كاري در اين بخش گزارش گروه خود را در قالب وضعيت موجود، اهداف، استراتژي هاي نيل به اهداف و مكانيزم هاي همكاري با سازمان هاي بين المللي براي حاضرين ارائه دادند. مطالب ارائه شده توسط هر گروه در ذيل آمده است. پس از ارائه هر گروه ساير شركت كنندگان نقطه نظرات و پيشنهادات خود را مطرح نمودند كه توسط گروه كاري مورد نظر به نتايج بدست آمده اضافه شد.

نمايندگان گروه هاي كاري در اين بخش گزارش گروه خود را در قالب وضعيت موجود، اهداف، استراتژي هاي نيل به اهداف و مكانيزم هاي همكاري با سازمان هاي بين المللي براي حاضرين ارائه دادند. مطالب ارائه شده توسط هر گروه در ذيل آمده است. پس از ارائه هر گروه ساير شركت كنندگان نقطه نظرات و پيشنهادات خود را مطرح نمودند كه توسط گروه كاري مورد نظر به نتايج بدست آمده اضافه شد.

گروه (1) جوانان

وضعيت موجود

• كمبود امكانات جهت ساماندهي  طرح هاي جوان پسند

• پيدانكردن سازمان محلي مناسب جهت همكاري در پروژه ها

• عدم خودباوري در جوانان

• عدم اعتماد به نفس و خودباوري در جوانان

• عدم هماهنگي بين سازمان ها

• عدم آشنايي جوانان با موضوع زلزله و ارائه راه حل هاي ممكن با امكانات موجود

• عدم آموزش مديريت بحران

• عدم آشنايي گروه هدف با وظايف سازمان

• عدم آشنايي سازمان با امكانات ساير سازمان ها

• نبودن بانك اطلاعاتي

• عدم سازماندهي مناسب بين NGO ها

• عدم گزارش علمي از مشكلات جوانان و پراكندگي آن ها

• عدم شفافيت NGO ها

• عدم وجود بانك اطلاعاتي در مورد سازمان ها و جوانان

• عدم ايجاد ارتباط با جوانان

• مشاركت ندادن جوانان در امور اجرايي

• عدم اعتماد جوانان به سازمان هاي غير دولتی

• تشديد ياس و نااميدي جوانان پس از زلزله

• آسيب پذيري جوانان در برابر ناهنجاري ها

• سهل بودن تفريحات ناسالم در شهر

• محدود بودن تفكرات محلي به نيازهاي حال

اهداف

• شناخت علمي معضلات و مشكلات

• بهره وري مناسب از امكانات موجود

• رسيدن به شبكه محلي NGO ها

• برقراري ارتباط با جوانان

• رسيدن به مشاركت با جوانان

• بالا بردن سطح اطلاعات سازمان ها

• شفافيت فعاليت هاي NGOها

• ايجاد تفريحات سالم

• آشنايي با پديده زلزله و شرايط تحميل شده

• اطلاع رساني در مورد وظايف سازمان

• ارتقاء سطح خودباوري

• توانمندسازي و شناختن سازمان هاي محلي

• ايجاد اميد به آينده

• تبديل كار فردي به كار گروهي

• تامين تجهيزات مورد نياز سازمان

• رسيدن به درك لازم از فعاليت هاي گروهي

• تقويت روحيه پذيرش هنجارهاي اجتماعي

راهكارها

• برگزاري كارگاه هاي آموزشي

• تهيه بروشور و كتاب آموزشي

• تامين شرايطي براي آموزش همگاني در زمينه زلزله

• تهيه بروشور و مجله از فعاليت هاي سازمان

• آموزش مهارت هاي زندگي

• ارائه اطلاعات دقيق پيرامون منابع موجود

• برگزاري جلسات هفتگي و تبادل اطلاعات بين NGO ها

• استفاده از نيروهاي متخصص در زمينه تهيه گزارش علمي در مورد جوانان

• برگزاري جلسات با جوانان و آشناكردن آن ها به ضررهاي مالي و جسمي و روحي تفريحات ناسالم

• ايجاد كلينيك مشاوره خانواده

• تامين برخي از امكانات اوليه

• آموزش فعاليت هاي گروهي

• رايزني با سازمان هاي دولتي و غيردولتي جهت جلب حمايت

مكانيزم هاي همكاري

• ايجاد يك مركز هماهنگي بين NGO هاي غيردولتي محلي،‌ ملي و بين المللي

• استفاده از سازمان هاي غيردولتي محلي جهت نياز سنجي به همراه حمايت مالي و تخصصي NGO هاي ملي و بين المللي

• توانمند نمودن NGO هاي محلي جهت اجراي طرح ها از سوي سازمان هاي غير دولتي ملي و بين المللي

 

گروه (2) خدمات اجتماعي

وضعيت موجود

• آماده نشدن نقشه تفصيلي شهر بم كه بازسازي را به تاخير انداخته است

• سازگار نبودن نقشه ارائه شده توسط دولت با روحيات مردم منطقه

• ضعف اطلاع رساني درباره چگونگي ساخت و ساز

• استفاده كمتر از نيروهاي متخصص در زمينه شناسايي آسيب هاي مربوط به ساخت و ساز

• سرگرداني بعضي از آسيب ديدگان در مراجعات به نهادهاي ويژه بررسي مشكلات ساخت و ساز و خلق مشكلات جديد و ناخواسته

• كمبود فضاهاي عمومي براي استفاده خانواده ها مثل سينما و مراكز تفريحي

• كاهش آستانه تحمل

• پيامدهاي ناشي از بي سرپرستي، تك سرپرستي و بد سرپرستي

• اعتياد و پيامدهاي آن

• بيكاري و پيامد هاي آن

• مشكلات بنيادي مالي

• مشكلات ناشي از بهداشت شخصي و عمومي

• مهاجرت به داخل بم و خروج از شهر بم

• كمبود برنامه اوقات فراغت

• مشكلات ناشي از عدم امنيت (گرايش به سرقت اموال عمومي و شخصي)

اهداف

• آماده شدن نقشه تفصيلي كه تسريع بازسازي را در پي خواهد داشت

• در نظر گرفتن سلايق مردم در ساخت و سازها جهت رفاه و آسايش مردم در آينده

• شفاف سازي هدف كلي پروژه ها با شرح تمام مقدورات و محدوديت ها از طريق كانال هاي اطلاع رساني

• مقاوم سازي ساختمان ها

• تامين امنيت رواني مردم بم و بهبود شرايط زندگي در شهر بم

• بهبود شرايط روحي و رواني

• حمايت همه جانبه از خانواده هاي آسيب پذير و در آستانه فقر

• جلوگيري از اعتياد و پيامدهاي آن

• بهبود وضعيت اقتصادي شهر و جلب توجه جوانان به فعاليت هاي هدفمند و موثر

• بهبود وضعيت اشتغال

• بهبود وضعيت بهداشت شخصي و عمومي

• شناسايي افراد بومي و محلي

• بهبود شرايط زندگي

• تامين امنيت عمومي

راهكارها

• پيگيري نقشه تفضيلي توسط مسئولين محلي متولي و اعلام به مردم

• اهتمام و توجه به نيازها و خواسته ها و سلايق مردم و با در نظر گرفتن استانداردهاي بالاي ساخت و ساز از طريق نظر سنجي از مردم

• استفاده از رسانه هاي جمعي

• نظارت مستمر و عملي و نظام متدبر ساخت و سازها

• ايجاد مركز مشاوره

• ايجاد مراكز چند منظوره – ايجاد مركز اعتباري خرد

• فرهنگ سازي – ايجاد مراكز بازتواني و حمايتي متناسب با شرايط منطقه

• ايجاد مراكز فني و حرفه اي

• ايجاد كارگاه هاي بازاريابي براي توليدات كشاورزي، صنعتي، صنايع دستي و …

• آموزش مهارت هاي زندگي اجتماعي

• احياء و نوسازي صنعت توريسم

• ايجاد مراكز جامع يادگيري محلي

• تربيت رابطين بهداشت بومي

• آموزش برنامه هاي بهداشت در مدارس و …

• اجراي برنامه هاي شهردار محله

• استفاده از رسانه هاي جمعي جهت ترويج فرهنگ بهداشت

• تسريع در آواربرداري كلي

• احياي خانه هاي بهداشت محلي و تجهيز آن ها

• احياء و توسعه فضاهاي عمومي و آموزش مهارت هاي حرفه آموزي و اشتغال زا

مكانيزم هاي همكاري

• تكنولوژي مدرن و تخصصي

• تامين برخي از هزينه هاي مالي ساخت و ساز

• تامين برخي از هزينه هاي مالي پروژه ها

• استفاده از نيروهاي محلي با تكيه بر امر آموزش در مدارس- خصوصا در مورد مواد مخدر

• ايجاد طرح هاي شفاف

• نشان دادن توان اجرايي

• ايجاد مركز مشاوره

• ايجاد مراكز تفريحي – فرهنگي و ورزشي به مديريت محلي

 

گروه (3)  زنان

الف) وضعيت موجود - در بعد اجتماعي

•  عدم آگاهي و هماهنگي تشكل هاي ملي و بين المللي در محور زنان

• عدم وجود آمار دقيق و روشن از وضعيت زنان در شهر

• عدم امنيت اجتماعي كافي

• اعتياد

• خشونت مردان به دليل بيكاري و كم درآمدي

• مبهم بودن آينده به دليل تكرارشدن  مشكلات روزمره و عدم تغيير فاحش محيط

• عدم سرگرمي كودكان

• مشكلات حقوقي زنان در مورد حضانت، مالكيت، ارث و …

اهداف

• دسته بندي تشكل هاي غيردولتي در محور زنان (محلي، ملي و بين المللي) بر مبناي نوع فعاليت و گروه هاي هدف

• بستر سازي فرهنگي و گسترش امكانات ورزشي براي جلوگيري از اعتياد

• سرگرم شدن كودكان

• تثبيت وضعيت مناسب براي زنان از نظر حقوقي در زمينه هاي حضانت، مالكيت، ارث و هويت

راهكارها

• تنظيم نشست هاي ادواري بين تشكل هاي مردمي ملي، محلي و بين المللي در زمينه زنان و اطلاع رساني كامل و شفاف

• هماهنگ كردن فعاليت هاي انجام شده و يا در حال انجام براي كودكان و نوجوانان بم از طريق اطلاع رساني به طرق مختلف در نشست هاي فوق الذكر

• فراهم كردن فضاهاي آموزشي و سرگرمي براي كودكان و نوجوانان

• مطالعه وضعيت حقوقي زنان توسط حقوقدانان خبره و بسيج افكار عمومي

ب) وضعيت موجود ـ در بعد بهداشت

• عدم دسترسي به آب آشاميدني و شستشو براي زنان

• عدم وجود سرويس هاي بهداشتي به حد كفايت

• عدم نظارت و نگهداري از سرويس هاي بهداشتي

• مشكلات ناشي از اعتياد (از نظر رواني)

• عدم وجود بهداشت و تغذيه سالم

اهداف

• دسترسي به آب آشاميدني سالم

• فراهم كردن سرويس هاي بهداشتي به اندازه لازم

• نظارت بر سرويس هاي بهداشتي

• بسترسازي براي كاهش اعتياد

• ايجاد زيرساخت هاي اوليه بهداشتي و الگوهاي تغذيه سالم

راهكارها

• در اختيار گذاشتن مخازن آب با امكان تصفيه به عنوان كوتاه ترين راه حل، بازبيني و تعمير لوله هاي آب در سطح شهر.

ج)وضعيت موجود ـ در بعد اقتصادي و درآمدزايي

• عدم وجود پشتوانه اقتصادي و مالي به دليل شرايط خاص بعد از زلزله

• عدم وجود ظرفيت هاي محلي كافي و علائق جنبي گرايش به هنرهاي دستي

• كم سوادي و عدم وجود تخصص در محورهاي اشتغال زايي به ويژه كشاورزي

• از بين رفتن سازوكارهاي مختلف در آمدزايي در شهر به ويژه براي زنان كارآفرين

• نگراني هاي معيشتي در خانواده به دليل مشكل اعتياد مردان

• بيكاري مردان و پسران جوان خانواده

• وضعيت اسكان خانواده هاي كم درآمد و غيرمالك

• كمبود فضاي زندگي

• عدم دسترسي به تلفن و در نهايت مبهم بودن آينده به دليل تكرار شدن مشكلات روزمره و تغييرات فاحش در جامعه

اهداف

• بازتواني روحي و رواني زنان براي آموزش همراه بازاريابي مناسب و هدايت شغلي و نوآوري

• ايجاد پشتوانه هاي اقتصادي و مالي متناسب با شرايط بحراني

• ايجاد ظرفيت هاي محلي كافي با توجه به علاقه زنان

• آموزش و ايجاد تخصص متناسب در محور كشاورزي

• ايجاد ساز و كارهاي درآمدزايي مجدد براي خانواده ها

• از بين بردن عوامل گرايش مردان به اعتياد

• فعاليت در جهت ايجاد اشتغال براي مردان و پسران

• سازمان دهي وضعيت اسكان و امكانات اساسي زندگي و وسائل ارتباط جمعي براي زنان بم

راهكارها

• تشكيل و دسته بندي گروه هاي مختلفي كه در مورد زنان بم كار روان درماني مي كنند وآماده سازي براي بهره برداري از دوره هاي آموزشي

• پيدا كردن نيازهاي واقعي شهر بم و شهرهاي ديگر در توليد

• در نظر گرفتن ظرفيت زنان و گروه هاي كارآفرين زن در توليد با انجام نظرسنجي و بازاريابي

• استفاده از تجربيات مفيد سازمان هاي بين المللي و محلي و دولتي در زمينه اشتغال زايي زنان در نقاط ديگر كشور و جهان

• پشتيباني هاي آموزشي و اقتصادي پايدار براي توليد با كيفيت مطلوب

• ايجاد بانك اطلاعاتي جامع و دقيق از معتادين و شاخص هاي در نظرگرفته شده

• نظرسنجي از مردم بم براي ايجاد زمينه هاي مبارزه با اعتياد

• دخالت دادن مردم در سياست گذاري ها و متناسب بودن سياست هاي كلان با نيازهاي واقعي از طريق: دعوت از مردم در نشست هاي مربوط به دستگاه هاي دولتي و غير دولتي و بين المللي فعال در محور مسكن – بازبيني در متراژ خانه هاي پيش ساخته متناسب با تعداد افراد خانواده – تجيهز خانه هاي پيش ساخته متناسب با وسائل ارتباط جمعي و زيرساخت هاي ضروري – ساختن خانه ها طبق شرايط بومي و منطقه اي بم (داشتن حياط)

 

گروه (4) كودكان

وضعيت موجود

• فقدان امكانات آموزشي و عدم آموزش مربيان كودك و والدين در ارتباط با كودكان

• فقدان حمايت لازم از كودكان بي سرپرست و تك سرپرست و عدم توجه كافي به كودكاني كه در زلزله دچار معلوليت شده اند

• عدم اسكان دائم خانواده ها و امكان دسترسي كودكان (خصوصا دختران) به مراكز آموزش كودك و عدم مكان كافي و مناسب براي مراكز كار كودك

• عدم تغذيه مناسب مادران باردار، نوزادان و كودكان و عدم دسترسي زلزله زدگان به آب آشاميدني سالم

• وضعيت روحي والدين (خصوصا والدين معتاد) و عدم آگاهي خانواده ها از مشكلات رواني كودك

• نبود سازمان هاي لازم براي آشنايي كودكان با حقوق خود

• عدم وجود امكانات تفريحي و فرهنگي قابل دسترسي به همگان

اهداف

• فراهم شدن امكانات لازم براي آموزش مربيان كودك، والدين و كودكان در ارتباط با رفتار كودك در سنين مختلف

• حمايت لازم براي ايجاد امكانات لازم براي كودكان بي سرپرست، تك سرپرست و حمايت كودكاني كه به نحوي دچار معلوليت شده اند و رسيدگي به وضعيت آن ها

• مشخص شدن اسكان دائم و واگذاري و ايجاد زمينه هاي زندگي در محله هاي مشخص و داراي مكان هاي آموزشي و فرهنگي و …

• مشخص شدن مراكز و ساختمان هاي لازم جهت برقراري ارتباط با كودكان

• دسترسي به تغذيه و آب آشاميدني مناسب و كافي براي خانواده هاي آسيب ديده  به صورت عادلانه

• بهره مندي كودكان از بهداشت از طريق آموزش به خانواده ها

• تحت درمان قراردادن كودكان براي رفع مشكلات روحي و رواني و ترك اعتياد والدين كودك

• فراهم آوردن وضعيت هاي آموزشي جهت آشنايي با حقوق خود

• ايجاد امكانات تفريحي و فرهنگي قابل دسترسي به همگان

راهكارها

• قبل از هر چيز لازم است تا كودكان جدي گرفته شوند و ضرورت دارد در جلسات متفاوت با حضور متخصصان و مسئولين و افراد بومي علاقه مند،  امور كودكان آسيب ديده مورد بازبيني قرار گيرد و برنامه هاي آموزشي متناسب با آن براي خانواده ها و مربيان وساير اقشار جامعه طرح ريزي شود.

• حضور يك مركز اطلاع رساني قوي و مستند دربارة كودكان احساس مي شود تا آماري از وضعيت اسكان و يا ساير مسايل كودكان در اختيار قرار گيرد. هم چنين رايزني با مسئولين مسكن شهر جهت داشتن اسكان هاي دايم براي زندگي و آموزش كودكان لازم است.

• مي بايست كودكان ويژه (كم توان، بي سرپرست، تك سرپرست) و نيازهاي آنان به درستي شناسايي شود. مراكز كار با كودك ويژه ايجاد شود. افراد متخصص كار با كودك ويژه تربيت شود. امكانات رفاهي خاص براي كار و زندگي اين دسته از كودكان از قبيل: فضا، امكانات آمد و شد و ... فراهم گردد. هم چنين از طريق رسانه هاي دسته جمعي ضرورت توجه به اين كودكان مطرح گردد.

• ايجاد امكانات بهداشت آب وتغذيه اي مناسب كودك و خانواده پيشنهاد  مي شود. حمايت مالي براي برگزاري برنامه هاي آموزشي مدون بهداشت، آب و تغذيه جهت اطلاع دست اندركاران كار كودك و خانواده مطرح است تا فرهنگ صحيح بهداشت آب و تغذيه تبليغ شود. يادآوري مي كنيم كه بايد از طريق دسترسي به اطلاعات مراكز اطلاع رساني كودكان اين امكانات به شكل عادلانه تري ميان همگان توزيع شود.

• بهداشت رواني كودك از بهداشت رواني خانواده و جامعه جدا نيست. براي رسيدن به سلامت روان كودك بايد خانواده و جامعه مورد حمايت رواني قرار گيرند، آموزش ببينند و در صورت نياز به موارد درماني از آنها حمايت هاي متفاوت مالي و ... بشود.

• نياز به استفاده از نيروهاي سازماني متخصص جهت آشنا ساختن كودك و خانواده به حقوق كودك مطرح است. كنوانسيون حقوق كودك تبليغ و ترويج شود. سازمان هاي مربوط به حقوق كودك در جوار ساير سازمانهاي مربوط به كار كودك، همكار و همراه شوند.

• بايد فضاهاي بازي وتفريح و لذت به شكل آزادانه نه در چارچوب مهد كودك يا مدرسه در سطح شهر فراهم گردد. الگوهاي استاندارد معرفي شوند و اين امكانات در اولين فضاهاي قابل دسترسي به  محل زندگي كودك فراهم گردد.

مكانيزم هاي همكاري

• مناسب سازي حداقل يك خيابان در بم با تخصص و بودجه يكي از NGO هاي بين المللي به عنوان نمونه براي اياب و ذهاب معلولين

• همكاري مالي سازمان هاي بين المللي با سازمان هاي تخصصي غيردولتي ايران با حفظ شئونات در اهداف و برنامه هاي سازمان مربوطه داخلي

• جدي گرفتن نيروهاي تخصصي غيردولتي و همكاري با آن ها. براي مثال همكاري يونيسف با سازمان هاي غيردولتي داخلي متخصص

• همراهي سازمان هاي بين المللي در جلسات مشورتي جهت استفاده از تجارب مشابه آن ها در ساير كشورها

• ايجاد اتاق تبادل انديشه و تجربه بين NGO هاي بين المللي و داخلي

• تامين كانكس و جاي مناسب براي كودكان

• فراهم آوردن امكانات در محل زندگي بچه ها (دختران)

• تسهيل ارتباط ميان NGO داخلي و بين المللي و اعتمادسازي

• تسريع در ساخت و ساز خانه ها

• تامين بودجه جهت فراهم كردن شير خشك و مواد غذايي براي نوزادان

• تامين نيروهاي متخصص و روش هاي مناسب براي ترك اعتياد

• تامين هزينه و نيروي متخصص جهت برگزاري كلاس هاي آموزشي براي خانواده ها به منظور رفتار مناسب با كودكان

 

گروه (5) محيط زيست

وضعيت موجود

• كاهش جمعيت حيات وحش، فراموش شدن حيات وحش بعد از زلزله و عدم كنترل و نظارت صحيح

• انتقال امراض مسري و بيماري هاي ويروسي به علت استفاده از اماكن عمومي و سرويس هاي بهداشتي

• آلودگي سفره آبهاي زيرزميني توسط فاضلاب اردوگاههاي جنوب شهر و ساخت و سازهاي اين ناحيه

• پرشدن بستر رودخانه خواجه عسگر با نخاله هاي ساختماني

• آلودگي شبكه آبرساني به دليل عبور وسائط نقليه سنگين و شكسته شدن لوله ها

• آلودگي سه عنصر اصلي آب، هوا و صوت به دليل تردد ماشينهاي سنگين

• تاثير نخاله هاي ساختماني بر روي خاك و پوشش گياهي از طريق املاح و مواد معدني موجود در نخاله ها

• كمبود و مشكل در آبياري بعضي از درختان بخصوص نخلها

• عدم جمع آوري مرتب و به موقع زباله در برخي محله ها و اردوگاهها

• نبود اطلاعات به روز درباره محيط زيست بم

• نگراني از كاهش سطح آبهاي زيرزميني

• فاضلاب و روش جمع آوري آن

• پرشدن جوي هاي آب و اتلاف آب  درون آن

• اسراف در منابع (آب، انرژي و ...)

• كمبود آب سالم

• كارنشدن به صورت جدي در مسائل محيط زيست

اهداف

• تشكيل كارگروه هاي زيست  محيطي

• سيستم جامع آب رساني و دفع فاضلاب

• بهبود وضعيت سفره هاي آب زيرزميني

• سازماندهي نخاله هاي ساختماني

راهكارها

الف) تشكيل كارگروه هاي زيست محيطي

1. تهيه بانك اطلاعاتي:

• گردآوري اطلاعات در خصوص منابع آب زيرزميني

• بررسي وضعيت حيات وحش بم قبل از زلزله و بعد از آن

• گردآوري اطلاعات در خصوص باغ ها و نخلستان ها و صاحبان آن

2. آموزش مسائل زيست محيطي و اصول صحيح مصرف نمودن منابع:

• آموزش افراد محلي توسط كادر متخصص و تهيه برنامه آموزشي

• تهيه وسايل و منابع در خصوص آموزش اعم از فيلم، پوستر، بروشور

3. جمع آوري زباله هاي شهر و اردوگاه:

• پاكسازي كانال ها و جوي هاي آب روان شهر و باغ شهر

• نصب سطل هاي مخصوص تفكيك زباله به جهت برنامه ريزي براي بازيافت

ب)سيستم جامع آبرساني و دفع فاضلاب

1.كنترل و كاهش امراض مسري از طريق آب:

• تامين منابع آب سالم و كافي مورد نياز براي مردم

2.حفظ و احياء شبكه آبرساني شهري:

• طراحي شبكه انتقال خدمات شهري از طريق كانال مشترك در زير شهر براي انتقال : آب ،گاز فاضلاب و …

• برنامه زمانبندي براي آوار برداري و خروج سريع وسائط نقليه و آسيب رسان به شبكه آب

3.برنامه آبياري صحيح درختان و نخلستان ها:

• جمع آوري زباله ها و نخاله هاي ساختمان  از درون باغ ها

• بررسي شيوه هاي صحيح آبياري

ج)بهبود وضعيت سفره هاي آب زيرزميني

تحقق اين هدف مستلزم آغاز بكار كارگروه زيست محيطي مي باشد و تهيه بانك اطلاعاتي درباره منابع آب زيرزميني پيش نياز برنامه ريزي براي آغاز بكار اين فعاليت است

د)سازماندهي نخاله هاي ساختماني

1.جمع آوري نخاله هاي ساختماني درون و بيرون باغ شهر و پاكسازي محيط از مواد تخريب كننده:

• تعيين محل مناسب در خارج از شهر براي تخليه آوارها

• تعيين برنامه زمانبندي براي جمع آوري ضايعات  برجاي مانده

• ايجاد كارخانه مناسب براي بازيافت نخاله

 2.پاكسازي بستر و حريم رودخانه خواجه عسكر

• انتقال نخاله هاي ريخته شده در محل تعيين شده

• ايجادحريم مناسب براي رودخانه

زمينه هاي همكاري

همكاران اين طرح :

• ارگانهاي دولتي حاضر در بم و متولي موارد مربوطه

• دفتر هماهنگ كننده سازمانهاي غيردولتي

• گروه هاي داخلي كه درزمينه محيط زيست اقدام به كارهاي مشترك و تهيه مطالب آموزي نموده اند

• سازمانهاي بين المللي كه در طول زمان برنامه هاي مختلفي  در زمينه بهداشت و محيط زيست  انجام داده اندOxfam – World Vision – Mercy Corps –WHO :  ـ UNICEF 

•  ديگر سازمان هاي دولتي و غيردولتي كه امكان همكاري با آن ها وجود دارد عبارتند از: موسسه پژوهشي كودكان دنيا – بنياد توسعه اجتماعي بم- اداره محيط زيست – منابع طبيعي – شهرداري – اداره آب و فاضلاب -  دفتر هماهنگ كننده سازمانهاي غيردولتي در بم

**********************************************************

در خاتمه اين بخش آقاي پروفسور سعيدي ضمن اظهار تاسف از حضور ناكافي نمايندگان سازمان هاي بين المللي اظهار داشتند كه آنچه توسط مردم بم در اين برنامه بيان شد گنجينه اي بود براي افراد بين المللي كه در سنين جواني به شهر بم مي آيند. همچنين ايشان بيان كردند كه نكته مهم در اين سمينار آن است كه مسايل مربوط به سازمان هاي ملي و بين المللي مطرح شد و همه سعي كردند به حل آن كمك كنند. ايشان پيشنهاد دادند كه بهتر است نتايج كار گروه هاي كاري در يك چارچوب مخصوص نوشته شود و به زبان انگليسي ترجمه شود تا پايه همكاري آينده باشد.

جلسه پنجم ـ اختتاميه سمينار

در بخش اختتاميه سمينار ابتدا آقاي نمازي ضمن اطلاع رساني در مورد وب سايت مربوط به بم و سمينار آينده با حضور ايرانيان مقيم خارج از كشور، اظهار داشتند كه فعاليت هاي موسسه همياران غدا و خانه تشكل هاي كرمان فقط به برنامه هاي آموزشي و برگزاري سمينار اختصاص ندارد و بيش از 98 درصد از منابع در كار اجرايي مصرف مي شود.  همچنين ايشان گام هاي بعدي اين نشست را به صورت زير بيان كردند:

• تهيه گزارش سمينار به زبان هاي فارسي و انگليسي و در اختيار قراردادن آن به همه سازمان هاي شركت كننده در سمينار

• بررسي نتايج كار گروهي  با همكاري دستگاه دولت و مشاركت جدي تر سازمان هاي غير دولتي بين المللي و تعيين مكانيزم براي موارد مطرح شده قابل اجرا

• تعامل بيشتر سازمان هاي محلي با سازمان هاي بين المللي و امكان دسترسي سازمان هاي غير دولتي ملي با  تشكل هاي بين المللي با تسهيلگري و تشويق دولت طبق سياست هاي كشوري

• شركت منظم تر تشكل هاي ملي در جلساتي كه در بم تشكيل مي شود.

• جدي گرفتن پيشنهادات تشكل هاي محلي و مستند سازي و شفاف سازي فعاليت ها

• ارائه گزارش فعاليت توسط سازمان هاي غيردولتي محلي جهت قرارگرفتن در وب سايت

• همكاري عملي و جدي تر سازمان ملل با سازمان هاي غيردولتي

 آقاي نمازي ضمن اشاره به بيانيه تعيين شده در نشست طرح نويسي با تاكيد بر همكاري هاي بين المللي كه در اسفند ماه 82 در كرمان برگزار شد، مطرح كردند كه اين بيانيه به تاييد استاندار كرمان نيز رسيده است.

 سپس آقاي شمسي نيا از تمامي مسئولين، سازمان ها و افرادي كه در برگزاري اين سمينار همكاري داشتند تشكر و قدرداني نمودند.

در ادامه خانم فرامرزيان و آقاي تاجيك ضمن تاكيد بر جلب حمايت دولت جهت تسهيل فعاليت  سازمان هاي غير دولتي، مستندسازي و تشكيل مركز هماهنگي را از اقدامات موثر دانستند.

خلاصه سخنرانی های افتتاحیه
 

آقاي دكتر اسماعيلي - رئيس شوراي شهر بم

ضمن تشكر از همه عزيزاني كه از شهرهاي دور به نحوي خواسته اند به مردم زلزله زده بم كمك كنند خصوصا آقايان نمازي، پروفسور سعيدي و شمسي نيا، از عزيزاني كه در اين 7 ماه به طور خستگي ناپذير آنچه در توان داشته اند انجام داده اند نيز قدرداني مي شود. ما يك ارگ داشتيم كه از 2000 سال پيش ساخته شده بود. اين ارگ يك دروازه داشت كه از آن حكام و مردم عادي   رفت و آمد  مي كردند. در كنار اين شهر باغ شهري وجود داشت. يعني هركس يك خانه در وسط و يا كنار باغ يا باغچه با متراژ 600 متر داشت و متوسط مساحت ساختمان هاي اين ش�